Loading...

Ấn phẩm - Sách

Bộ đếm lượt truy cập

web counter html code

TRUYỆN KIỀU


Cho đến nay đã có hàng chục văn bản Truyện Kiều được in bằng chữ Quốc Ngữ, trên cơ sở phiên âm từ các bản Truyện Kiều khác nhau bằng chữ Nôm. Mục đích chung là có được nguyên tác Truyện Kiều mà Nguyễn Du sáng tác từ đầu thế kỉ XIX, cách đây gần hai thể kỷ. Những cố gắng như vậy là đáng trân trọng, song cũng vì vậy mà có nhiều khác biệt về một nguyên tác của Truyện Kiều lại càng cách xa nhau hơn, không những toàn văn Truyện Kiều, không chỉ 3254 câu nữa, mà có bản đã nhiều hơn, ít hơn, mà từng câu, từng vế, từng chữ … cũng ngày càng lắm dị bản phong phú, làm cho bạn đọc cảm thấy hoang mang, không biết tin vào bản Kiều nào, hay chí ít cũng cảm thấy sự khác biệt trong cách biện giải của mỗi văn bản, xem ra thì ai cũng có lý, mà ai cũng vô lý.

Những cố gắng tìm về một nguyên tác của Truyện Kiều, tùy theo người tìm kiếm mà có cách riêng, người thì căn cứ và văn bản chữ nôm (mà cho đến nay bản chữ nôm do chính Nguyễn Du soạn ra hay theo dõi cho bản in vẫn chưa xuất hiện) rồi đọc ra và viết bằng chữ Quốc Ngữ hiện đại, có người dựa vào nghĩa để phân biệt từ nọ từ kia, người thì dựa vào quy luật diễn biến ngữ âm mà thích nghĩa đọc âm theo … Mọi tiếp cận về một nguyên tác của Truyện Kiều đều mang lại lợi ích nhất định, và cũng vì vậy người đọc hiểu ra mọi nhẽ trong cách làm của mỗi người.

Để góp vào việc tìm hiểu nguyên tác Truyện Kiều và trong bản Truyện Kiều này, trên cơ sở tiếp thu những người đi trước và nói chung là những ưu điểm lớn của các văn bản Truyện Kiều đã công bố, chúng tôi chọn một cách tiếp cận mới, đó là dựa vào sách từ điển  của thế kỷ XIX, như cuốn “Dictionarium Anamitiolatinum” của Taberd in năm 1838 theo tôi cuốn từ điển này phản ánh đúng và chuẩn xác lời ăn tiếng nói thời Nguyễn Du, và cuốn “Đại Nam quốc âm tự vị” của Huỳnh Tịnh Của in năm 1895 – 1896. Cùng với các cuốn từ điển trên chúng tôi căn cứ vào lời ăn tiếng nói của dân vùng quê Hà Tĩnh – quê hương của Nguyễn Du, đặc biệt là lời ăn tiếng nói từ đầu thế kỷ XX và cách đọc Truyện Kiều của các cụ lưu hành trong  dân chúng từ trước khi các bản Kiều được in bằng tiếng Việt hiện đại, bởi vì ngày xưa các cụ truyền khẩu nhau đọc Truyện Kiều họ không có bất kỳ văn bản nào cả, trừ những người có học biết đọc chữ Hán và chữ Nôm thuộc tầng lớp thức giả trong làng quê. Hầu như nhiều người không biết chữ, cả chữ Hán, chữ Nôm và chữ Việt sau này. Đặc biệt là các cụ bà các phụ nữ trung niên hay tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng, đều thuộc làu Truyện Kiều, họ được cha mẹ hoặc ông bà truyền lại và nhập tâm. Tất nhiên họ không thể là chứng cứ lưu giữ nguyên tác Truyện Kiều, nhưng với Truyện Kiều thì chính họ lưu giữ được một cách bền vững và trung thành nhất âm vận của Truyện Kiều mà Nguyễn Du đã đưa vào trong tác phẩm của mình. Khai thác âm vận của Truyện Kiều cũng là một cách tiếp cận có giá trị cho khôi phục nguyên tác Truyện Kiều.

Nhân đây cũng xin nói vài điều về việc tìm về nguyên tác Truyện Kiều, một quan điểm đầy đủ, theo chúng tôi không chỉ phục nguyên từng câu từng chữ bằng ký hiệu Nôm của Truyện Kiều, mà còn bằng âm đọc từng câu từng chữ đó, chẳng hạn ký hiệu đường (mà hiện nay các bản Truyện Kiều tiếng Việt đã viết và đọc là đường ) song thời Nguyễn Du (và cho đến năm 1945) âm này phải đọc là đằng, mà từ điển Taberd và của Huỳnh Tịnh Của chứng minh đầy đủ, hoặc âm đều tức đều nọ, đều kia … bị đọc thành điều của tiếng Việt hiện đại. Do vậy phục nguyên âm vận Truyện Kiều bằng cách rà soát lại các âm đó trong các từ điển vừa dẫn và bằng cứ liệu ngữ, âm vận của dân quê vùng quê của Nguyễn Du có giá trị không thua kém gì văn bản và tự dạng, nhiều khi còn hơn nữa là đằng khác.

Công  bố Truyện Kiều lần này, chúng tôi đọc lại một số âm vận của Truyện Kiều theo tinh thần trên, tất nhiên ý nghĩa của các từ đó không khác so với thức viết và đọc trong tiếng Việt hiện đại.

Vì có khá nhiều văn bản Truyện Kiều đã được chú thích kỹ càng, cho nên trong bản này chúng tôi chỉ chú thích về âm vận của một số từ mà theo chúng tôi, có thể nó thuộc về thời đại Nguyễn Du.Xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc một bản Truyện Kiều, mà chúng tôi mong rằng trong đó có những âm vận và cách đọc có thể là của Nguyễn Du và thời đại của ông.